Józef Baka urodził się 18 marca 1707 roku (inne źródła wskazują na rok 1706). Pochodził z zamożnej rodziny szlacheckiej (herb Massalski), która od wieków zamieszkiwała Litwę. Niewiele wiadomo o życiu tego niezwykłego poety. W 1723 wstąpił do zakonu jezuitów, podjął studia na Akademii Wileńskiej. W roku 1735 został wyświęcona na księdza. Pracował w szkołach jezuickich oraz na Akademii Wileńskiej (retoryka) jako wykładowca. W 1773 otrzymał od uniwersytetu tytuł doktora teologii.

Józef Baka przeszedł do historii jako misjonarz-poeta. Ponad dwadzieścia lat pracował na misjach wśród ludu Litwy i Białorusi. Służył w różnych miejscach, m. in. w Krasławiu i Indrycy nad Dźwiną. W roku 1739 sprzedał dobra dziedziczne i założył własną misję nad rzeką Citewką w miasteczku Błoń, którą zwano na cześć założyciela Missio Bakana.

Na starość Baka zamieszkał w Wilnie, w domu profesorów przy kościele jezuickim św. Kazimierza. Pracował tam jako kaznodzieja Bractwa Dobrej Śmierci. Potem pełnił również funkcję prefekta kaplicy Bożego Ciała przy kościele akademickim św. Jana. Zmarł niespodziewanie podczas krótkiego pobytu w Warszawie (2 czerwca 1780). Spoczął w podziemiach kościoła jezuitów na warszawskim Starym Mieście.

Ksiądz Baka to poeta pogranicza epok, informacje o nim można znaleźć zarówno w podręcznikach do Baroku, jaki i do Oświecenia, w obu jednak przypadkach postrzegany jest jako poeta osobny i niezwykle oryginalny. Czesław Hernas nazywa Bakę ostatnim poetą „rzeczy ostatecznych”, który „przejął od swoich poprzedników to co najwyżej przemawiało do wyobraźni czytelnika szlacheckiego czy mieszczańskiego, i zdobył sobie niewątpliwą popularność” (Barok, s. 518). Najważniejszym dziełem Baki są Uwagi (pod tym tytułem funkcjonuje w literaturze przedmiotu, ale nie ma pewności, że jest to tytuł oryginalny), składające się z dwóch części: Uwag rzeczy ostatecznych i złości grzechowej oraz Uwag śmierci niechybnej. Tom poezji Baki został wydany anonimowo w 1766 roku w Wilnie. Każda z części zbioru wydaje się autonomiczna, różni je przede wszystkim ton wypowiedzi:
Część I utrzymana jest w poważnych rygorach, cugle wyobraźni popuścił w części II. To już nie uwagi czy refleksje, lecz szalona pieśń wizjonera, złożona w tanecznym rytmie i pieszczotliwie makabrycznym obrazowaniu. Jest tu temat poezji „rzeczy ostatecznych” i słodki styl piewców „pobożnej miłości”, świat oglądany okiem metafizyków i radośnie przeżywany w ludowej przyśpiewce. (C. Hernas, Barok, s. 519)

10 zdań, które pomogą Ci zatrzymać chłopaka przy sobie!                               
trajkotki.pl                                                    
                                                                                                   



  Dowiedz się więcej
1  Analiza i interpretacja wiersza J. A. Morsztyna - Niestatek [Oczy są ogień…]
2  Uwagi śmierci niechybnej - omówienie
3  Nicolas Melebranche



Komentarze
artykuł / utwór: Józef Baka - życie i twórczość




    Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)


    Imię:
    E-mail:
    Tytuł:
    Komentarz:
     





    Tagi: