Kontrreformacja i mistycyzm, czyli nurty religijne baroku - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
W przeciwieństwie do epoki renesansu, a której Bóg był hojnym i wszechobecnym dawcą niezmierzonych dóbr, „którym nie masz miary”, reżyserem ludzkich wyborów niewystępującym przeciw człowiekowi, w baroku Stwórca okazał się niewidzialny. Poza tym według ówczesnych myślicieli nie pomagał człowiekowi w walce z przeciwnościami losu oraz czyhającym na niego Szatanem, lecz organizował ład społeczny w myśl hasła:
„Bóg każdemu wiek i stan wyrokiem swym znaczy, A jak on zaordynuje, nie będzie inaczej!”.


Większość dzieł sztuki barokowej była zainspirowana religią. Fakt ten można łączyć z odzyskaniem w czasie kontrreformacji przez Kościół katolicki pozycji hegemona, którą utracił w okresie reformacji i starał się odzyskać podczas wojen religijnych. W tym czasie nasiliła się nietolerancja religijna, zaczęto promować religijność i szerzyć zamiłowanie do niezwykle bogatych ceremonii.

Choć w tej epoce odnotowujemy wzrost różnorodności podglądów i nurtów kultury, a konsekwencją widocznej rewolucji intelektualnej była rozłączenie tożsamych do tej pory metody badań naukowych od pojmowania teologicznego, to jednak można rozróżnić kilka podstawowych nurtów religijnych baroku. Są to: kontrreformacja, premesjanizm, neotomizm oraz mistycyzm.

Kontrreformacja

Ten ruch intelektualny wewnątrz Kościoła katolickiego miał ogromne znaczenie dla sztuki, polityki i życia duchowego Europy drugiej połowy XVI i całego XVII wieku.

Wokół nazewnictwa, przyczyn i przebiegu skomplikowanego zjawiska narosło mnóstwo nieporozumień. Pewne jest, że jego powstanie wiąże się z soborem trydenckim (1545-1563), który przyniósł z sobą idee reformy wewnątrzkościelnej, obecności Kościoła katolickiego w życiu społeczeństw (kultura, filozofia, kwestie społeczne, polityczne) oraz sformułowania poglądów odnośnie filozofii, edukacji, literatury, kultury i sztuki.

Kontrreformacja miała zatem na celu zahamowanie szerzącej się reformacji, odzyskanie pozycji Kościoła rzymskokatolickiego, pozbycie się protestantów.

Mistycyzm

Cechował się emocjonalnym, ponadzmysłowym doświadczeniem uniesienia religijnego, brakiem oczywistej granicy pomiędzy podmiotem doznającym i przedmiotem doznawanym. Chcąc poznać swojego boga, człowiek musiał wejść w stan ekstazy. Tą z kolei osiągali tylko ci, którzy zaznali łaski bezpośredniego obcowania z bóstwem.

Z czasem nurt ten został przeniesiony na grunt religii katolickiej, głównie za sprawą dorobku św. Augustyna głoszącego, iż Bóg obdarza niektórych ludzi łaską oświecenia. Aby zostać wybranym przez Pana, trzeba było, według Augustyna, wieść cnotliwe i dobre życie.

W Polsce mistycyzm był propagowany przez karmelitów bosych i karmelitki bose, czyli zakonów, z których wywodzili się św. Jan od Krzyża i św. Teresa z Avila. Ich rękopisy krążyły przez wieki wśród zakonników i zakonnic. W tekstach tych święci opisywali swoje mistyczne przeżycia. Do najsłynniejszych polskich mistyków z tego zakonu należeli: Teresa od Jezusa Marchocka, Magdalena Mortęska oraz Kasper Drużbicki. Zwłaszcza ta pierwsza uznawana jest do dziś za najbardziej znaną, ponieważ pozostawiła ona po sobie autobiografię.


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Uwagi śmierci niechybnej - streszczenie
2  Plan wydarzeń Skąpca
3  Józef Baka - życie i twórczość



Komentarze: Kontrreformacja i mistycyzm, czyli nurty religijne baroku

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 





Streszczenia książek
Tagi: